តាកែវ៖ ក្រុមហ៊ុនដែលបានចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងគម្រោងលទ្ធកម្មរបស់រដ្ឋបាលក្រុងដូនកែវ បានលើកឡើងនូវចម្ងល់មួយចំនួនពាក់ព័ន្ធនឹងដំណើរការប្រកាស ការទទួលសំណើ និងការវាយតម្លៃសំណើដេញថ្លៃ ដោយស្នើឱ្យស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់ឱ្យបានច្បាស់លាស់។
តាមការលើកឡើងរបស់ក្រុមហ៊ុនមួយចំនួន ពួកគេបានឃើញសេចក្តីជូនដំណឹងស្តីពីការចូលរួមដេញថ្លៃ លេខ ៤២ ២៦ ស.ជ.ណ ចុះថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ហើយបានព្យាយាមទាក់ទងតាមលេខទូរសព្ទដែលមាននៅក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹង ព្រមទាំងព្យាយាមទាក់ទងទៅលោកស្រី ឌឹម ឌីណា ដែលក្រុមហ៊ុនអះអាងថាជាប្រធានអង្គភាពលទ្ធកម្មក្រុងដូនកែវ។
ក្រុមហ៊ុនបានលើកឡើងថា ក្នុងអំឡុងពេលពីថ្ងៃទី៤ ដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ពួកគេជួបការលំបាកក្នុងការទាក់ទងសុំឯកសារ និងព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងការចូលរួមប្រកួតប្រជែង ហើយអះអាងថា ការទទួលពាក្យបានដំណើរការឡើងវិញបន្ទាប់ពីមានការផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្ដាញសង្គមរបស់ក្រុមហ៊ុន។
ចំពោះចំណុចនេះ តើការទទួល និងការផ្តល់ឯកសារដេញថ្លៃរបស់រដ្ឋបាលក្រុងដូនកែវ បានអនុវត្តតាមកាលវិភាគ និងនីតិវិធីដែលបានកំណត់ក្នុងឯកសារលទ្ធកម្មដែរឬទេ? ហើយតើក្រុមហ៊ុនដែលមានបំណងចូលរួមទាំងអស់ ត្រូវបានផ្តល់ឱកាសស្មើគ្នាដែរឬទេ?
ចម្ងល់អំពីតម្លៃដេញថ្លៃ និងការសម្រេចប្រគល់កិច្ចសន្យា
តាមទិន្នន័យដែលក្រុមហ៊ុនបានផ្តល់ជូនអង្គភាពសារព័ត៌មាន គម្រោងនេះមានតម្លៃប៉ាន់ស្មានប្រមាណ ៤៥.៩៤០.០០០ លានរៀល ហើយមានក្រុមហ៊ុនចំនួន៥ចូលរួមប្រកួតប្រជែង។
ក្នុងចំណោមតម្លៃដែលបានលើកឡើង មានដូចជា៖
• ក្រុមហ៊ុន ជៅ យឿន៖ ប្រមាណ ៤៥.៨៩៩.០០០ លានរៀល
• ក្រុមហ៊ុន តុក សុខគឹម៖ ៣៣.៨៦០.០០០ លានរៀល
• ក្រុមហ៊ុន ភីអេចខេអេច សំណង់អភិវឌ្ឍន៍៖ ២៩.៥៥០.០០០ លានរៀល
• ក្រុមហ៊ុន នីលី ឡាយ៖ ៣៣.១៣៣.០០០ លានរៀល
ក្រុមហ៊ុន ភីអេចខេអេច សំណង់អភិវឌ្ឍន៍ ដែលអះអាងថាបានដាក់តម្លៃទាបជាងគេ បានលើកឡើងថា ខ្លួនមានចម្ងល់ចំពោះលទ្ធផលនៃការប្រកួតប្រជែង ព្រោះអ្នកទទួលបានកិច្ចសន្យាត្រូវបានរាយការណ៍ថាជាក្រុមហ៊ុន នីលី ឡាយ ដែលដាក់តម្លៃ ៣៣.១៣៣.០០០ លានរៀល ហើយមានការលើកឡើងបន្ថែមអំពីការកាត់បន្ថយតម្លៃប្រមាណ ៧.៧០០.០០០ រៀល។
ទោះជាយ៉ាងណា តាមច្បាប់ស្តីពីលទ្ធកម្មសាធារណៈឆ្នាំ២០២៣ ការជ្រើសរើសអ្នកឈ្នះមិនមែនផ្អែកតែលើ “តម្លៃដាក់ដំបូងទាបជាងគេ” ប៉ុណ្ណោះទេ។ មាត្រា៤៨ កំណត់ឱ្យការវាយតម្លៃធ្វើឡើងតាមលក្ខខណ្ឌ និងលក្ខណវិនិច្ឆ័យដែលមានចែងក្នុងឯកសារដេញថ្លៃ ហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យបន្ថែមលក្ខខណ្ឌថ្មីក្រៅពីឯកសារដេញថ្លៃឡើយ។ មាត្រា៤៩ ក៏កំណត់ថា អ្នកទទួលបានកិច្ចសន្យាត្រូវមានភាពឆ្លើយតប មានតម្លៃដែលបានវាយតម្លៃទាបជាងគេ និងឆ្លងការត្រួតពិនិត្យលក្ខណៈសម្បត្តិតាមក្រោយ។
ដូច្នេះ ចំណុចដែលគួរឱ្យស្ថាប័នជំនាញពិនិត្យ គឺ តើតម្លៃដែលបានវាយតម្លៃចុងក្រោយរបស់ក្រុមហ៊ុននីមួយៗមានចំនួនប៉ុន្មាន? តើក្រុមហ៊ុនដែលត្រូវបានជ្រើសរើសមានភាពឆ្លើយតបពេញលេញតាមឯកសារដេញថ្លៃដែរឬទេ? ហើយតើមានឯកសារវាយតម្លៃ និងរបាយការណ៍សម្រេចប្រគល់កិច្ចសន្យាដែលអាចបង្ហាញពីមូលហេតុនៃការជ្រើសរើសដែរឬទេ?
ច្បាប់ក៏ចែងថា ការវាយតម្លៃត្រូវធ្វើឡើងតាមលក្ខខណ្ឌ និងលក្ខណវិនិច្ឆ័យដែលមានចែងជាមុន ហើយអ្នកដេញថ្លៃដែលចាញ់មានសិទ្ធិស្នើសុំការបំភ្លឺជាលាយលក្ខណ៍អក្សរអំពីមូលហេតុនៃការមិនទទួលបានកិច្ចសន្យា។
ចម្ងល់អំពីការទំនាក់ទំនង និងតម្លាភាព
ក្រុមហ៊ុនដែលចូលរួមប្រកួតប្រជែងបានស្នើសុំឱ្យរដ្ឋបាលក្រុងដូនកែវបំភ្លឺថា តើការផ្សព្វផ្សាយសេចក្តីជូនដំណឹង ការផ្តល់ឯកសារដេញថ្លៃ ការទទួលសំណើ និងការបើកសំណើ ត្រូវបានអនុវត្តតាមកាលកំណត់ និងនីតិវិធីដែលបានកំណត់ដែរឬទេ។
តាមច្បាប់ស្តីពីលទ្ធកម្មសាធារណៈ ការលទ្ធកម្មត្រូវធានាឱ្យមាន តម្លាភាព គណនេយ្យភាព សុចរិតភាព ការប្រកួតប្រជែង និងភាពយុត្តិធម៌។
ចម្ងល់អំពីទំនាក់ទំនងរវាងថ្នាក់ដឹកនាំ និងប្រធានអង្គភាពលទ្ធកម្ម
ចំណុចមួយទៀតដែលក្រុមហ៊ុន និងប្រភពមួយចំនួនបានលើកឡើង គឺអំពីលោកស្រី ឌឹម ឌីណា ដែលត្រូវបានអះអាងថាមានតួនាទីជាប្រធានអង្គភាពលទ្ធកម្មក្រុងដូនកែវ និងមានទំនាក់ទំនងជាកូនបង្កើតរបស់លោក ឌឹម គឹមសាន អភិបាលក្រុងដូនកែវ។
អង្គភាពសារព័ត៌មានមិនទាន់រកឃើញឯកសារផ្លូវការដែលអាចបញ្ជាក់បានថា លោកស្រីឌឹម ឌីណា ពិតជាកូនបង្កើតរបស់លោកឌឹម គឹមសាន ឬបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងគ្រួសារនេះឡើយ។ ដូច្នេះ ចំណុចនេះគួរត្រូវបានចាត់ទុកជា ការលើកឡើងដែលត្រូវការការបំភ្លឺ និងផ្ទៀងផ្ទាត់បន្ថែម មិនគួរចាត់ទុកជាការពិតជាមុនឡើយ។
ប៉ុន្តែតាមច្បាប់ស្តីពីលទ្ធកម្មសាធារណៈ អង្គភាពលទ្ធកម្មមានតួនាទីជាសេនាធិការឱ្យគណៈកម្មាធិការលទ្ធកម្ម ហើយប្រធានអង្គភាពលទ្ធកម្មជាលេខាធិការរបស់គណៈកម្មាធិការលទ្ធកម្ម។ លើសពីនេះ មាត្រា៥០ តម្រូវឱ្យអ្នកដែលចូលរួមក្នុងការវាយតម្លៃប្រគល់កិច្ចសន្យាចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាសស្តីពីក្រមសីលធម៌លទ្ធកម្ម។
ហេតុនេះ ប្រសិនបើមានទំនាក់ទំនងគ្រួសារដូចការលើកឡើងមែន សំណួរដែលសមស្របសម្រាប់ការត្រួតពិនិត្យគឺ៖ តើច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានលទ្ធកម្មបានកំណត់យ៉ាងដូចម្តេចចំពោះស្ថានភាពដែលអាចបង្កឱ្យមានចម្ងល់អំពីអព្យាក្រឹតភាព ឬទំនាស់ផលប្រយោជន៍? តើអ្នកពាក់ព័ន្ធបានអនុវត្តតាមក្រមសីលធម៌លទ្ធកម្ម និងបានប្រកាសអំពីផលប្រយោជន៍ពាក់ព័ន្ធដែរឬទេ?
សំណើសុំបំភ្លឺ និងត្រួតពិនិត្យ
ជុំវិញចម្ងល់ខាងលើ ក្រុមហ៊ុនដែលចូលរួមប្រកួតប្រជែងបានស្នើសុំឱ្យស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ច ពិសេស ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលជាស្ថាប័នគ្រប់គ្រង និងត្រួតពិនិត្យការអនុវត្តលទ្ធកម្មសាធារណៈ ពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់ដំណើរការលទ្ធកម្មរបស់រដ្ឋបាលក្រុងដូនកែវ។
ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមហ៊ុនក៏ស្នើឱ្យមានការពិនិត្យឯកសារដើម ដូចជា សេចក្តីជូនដំណឹង ឯកសារដេញថ្លៃ បញ្ជីអ្នកចូលរួម កំណត់ហេតុបើកសំណើ របាយការណ៍វាយតម្លៃ និងសេចក្តីសម្រេចប្រគល់កិច្ចសន្យា ដើម្បីឱ្យអាចបញ្ជាក់បានថា ដំណើរការទាំងមូលបានអនុវត្តស្របតាមច្បាប់ និងនីតិវិធីដែរឬទេ។
អង្គភាពសារព័ត៌មានស្នើសុំឱ្យ រដ្ឋបាលក្រុងដូនកែវ លោក ឌឹម គឹមសាន អភិបាលក្រុង និងលោកស្រី ឌឹម ឌីណា ព្រមទាំងគណៈកម្មាធិការលទ្ធកម្ម បំភ្លឺជាសាធារណៈចំពោះចំណុចខាងលើ ដើម្បីឱ្យមហាជន និងក្រុមហ៊ុនដែលបានចូលរួមប្រកួតប្រជែងទទួលបានព័ត៌មានច្បាស់លាស់ និងមានតម្លាភាព។
ជាពិសេស តើ ដំណើរការលទ្ធកម្មនេះបានអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌ និងលក្ខណវិនិច្ឆ័យដែលមានចែងក្នុងឯកសារដេញថ្លៃដែរឬទេ? ហេតុអ្វីបានជាក្រុមហ៊ុនដែលអះអាងថាមានតម្លៃដាក់ដំបូងទាបជាងគេ មិនទទួលបានកិច្ចសន្យា? ហើយតើតម្លៃដែលបានវាយតម្លៃចុងក្រោយ និងមូលហេតុនៃការជ្រើសរើសអ្នកឈ្នះមានឯកសារបញ្ជាក់យ៉ាងដូចម្តេច?
ការបំភ្លឺជាផ្លូវការ និងការផ្តល់ឯកសារពាក់ព័ន្ធ នឹងជួយបញ្ចប់មន្ទិលសង្ស័យ និងបញ្ជាក់ថា ការប្រកួតប្រជែងគម្រោងលទ្ធកម្មនេះបានប្រព្រឹត្តទៅដោយតម្លាភាព យុត្តិធម៌ និងស្របតាមច្បាប់ជាធរមាន។